Historia Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie
Początki
KIK powstaje w Warszawie w październiku 1956 roku – w czasie politycznej odwilży. Od początku jest wspólnotą świeckich katolików, którzy traktują wiarę jako zobowiązanie wobec Kościoła, społeczeństwa i świata. Klub pozostaje niezależny od władz państwowych, od hierarchii kościelnej i od opcji politycznych, choć podejmuje refleksję nad kulturą zachowań społecznych.
KIK staje się jednym z najważniejszych środowisk katolickiej inteligencji w Polsce. W 1958 roku powstaje miesięcznik „Więź” (ówczesnym redaktorem naczelnym był Tadeusz Mazowiecki), a wraz z „Tygodnikiem Powszechnym” i „Znakiem” Klub tworzy przestrzeń debaty obywatelskiej, która w realiach PRL była rzadkością.
Lata 60.
W roku 1962 z Watykanu płynie impuls, który trwale umocnił tożsamość KIK-u. Drugi Sobór Watykański wzmacnia środowiska Klubu w postawie otwartości. Staje się przyczynkiem do powstania opracowań, zjazdów, debat, ale także sporów o kierunek rozwoju Kościoła. Idee Drugiego Soboru – ekumenizm, szerokie włączenie wiernych świeckich w Kościół, pozostawanie w dialogu z rzeczywistością – pozostają żywe w Klubie do dziś.
W marcu 1968 roku studenci w Polsce zorganizowali protesty przeciwko cenzurze i represjom. Pokojowy wiec studentów 8 marca na Uniwersytecie Warszawskim został brutalnie spacyfikowany przez Milicję Obywatelską i ORMO. Studenci domagali się przestrzegania konstytucji i zaprzestania represji wobec środowisk intelektualnych. W 1968 roku Jerzy Zawieyski publicznie sprzeciwia się przemocy wobec studentów – to gest odwagi, który na długo definiuje postawę środowiska skupionego wokół Klubu.
Lata 70.
To dekada napięć i wyborów. W roku 1972 doszło do podziału wewnątrz Klubu pomiędzy opozycyjną względem komunizmu frakcją Tadeusza Mazowieckiego i bardziej ugodową względem władz państwa grupą Janusza Zabłockiego. Po rozłamie KIK zachowuje swój niezależny, krytyczny charakter.
Członkowie Klubu angażują się w działalność opozycyjną, w 1977 roku kręgi warszawskiego Klubu inicjują największą w PRL głodówkę w obronie aresztowanych. Angażują się w edukację obywatelską i działania społeczne: m.in. w KOR, Towarzystwo Kursów Naukowych i Uniwersytet Latający. Równolegle rozwija się praca z dziećmi i młodzieżą, która kształtuje wspólnotę, krytyczne myślenie i postawy społecznej odpowiedzialności.
Lata 80.
Członkowie KIK-u biorą udział w negocjacjach Sierpnia ’80 jako eksperci Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Gdańsku. W czasie stanu wojennego Klub zostaje zawieszony, a wielu jego członków trafia do internowania lub działa w podziemnych strukturach "Solidarności". Jego istnienie było nieustannie zagrożone przez rozmaite decyzje władz. Pod koniec dekady środowisko KIK-u odegrało ważną rolę w procesie pokojowej transformacji ustrojowej.
Podczas obrad Okrągłego Stołu w 1989 roku wśród przedstawicieli opozycji znalazło się dwudziestu członków Klubu. Był to moment, w którym wieloletnia praca myślenia, dialogu i odpowiedzialności znalazła swój historyczny wymiar.
Lata 90.
Po przełomie 1989 roku KIK zadaje nowe pytania: o rolę chrześcijaństwa w demokracji, o odpowiedzialność świeckich, o sens wspólnoty w wolnym społeczeństwie. Klub koncentruje się na formacji, dialogu i budowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Rozwijają się sekcje tematyczne, inicjatywy rodzinne i działania edukacyjne. To z warszawskiego KIK-u wyrastają nowe ruchy i organizacje, m.in. Przymierze Rodzin.
KIK umacnia swoją obecność międzynarodową w nowej rzeczywistości europejskiej – wspiera środowiska demokratyczne na Wschodzie, prowadzi programy stypendialne. W 2004 roku Warszawa staje się miejscem światowego kongresu ruchu Pax Romana, którego jest częścią od lat 70. Po utracie historycznej siedziby Klub, dzięki wielkiej mobilizacji buduje nową, przy ul. Freta. Tworzy się przy tym własna, niezależna przestrzeń, która do znajdzuje się siedziba warszawskiego KIKu. W roku 2006, z okazji 50-lecia działalności KIK otrzymuje nagrody TOTUS i Pro Publico Bono.
Lata 00. i obecnie
KIK aktywnie realizuje swoją misję poprzez uczestniczenie w życiu społecznym i odpowiadaniu na współczesne kryzysy. Nasze działania oparte są na stwierdzonych potrzebach i analizach. Od 2021 roku Klub pomaga humanitarnie oraz prawnie uchodźcom na granicy polsko-białoruskiej, otworzył Punkt Interwencji Kryzysowej na Podlasiu, prowadzi Sklep Bez Granic oraz facylituje współpracę różnych organizacji pomocowych. Wspieramy osoby uciekające przed wojną w Ukrainie, współtworzymy Warszawska Szkołę Ukraińską, punkty interwencji i systemową pomoc. Realizujemy inicjatywy na rzecz osób skrzywdzonych w Kościele. Jesteśmy żywo zaangażowani w dyskusję na temat zmian i odnowy Kościoła Katolickiego. Ewangelia wciąż jest drogowskazem naszych działań.
Rok 2026 znaczy 70 lat działania KIKu. Nasza wspólnota liczy kilka tysięcy osób. Jesteśmy w ciągłej drodze. Łączymy dzisiejsze wyzwania z długoletnią tradycją i wciąż stałymi wartościami. Historia Klubu nie jest zamknięta – trwa, dopisywana przez kolejne pokolenia.
Polityki i regulaminy
Newsletter
Otrzymuj najciekawsze informacje jako pierwszy!
© Copyright by Klub Inteligencji Katolickiej w Warszawie 2025, All rights reserved
Realizacja: NiceIT
