Wieczorem 15 grudnia 2021 roku kilkudziesięciu uzbrojonych w broń długą funkcjonariuszy Policji, wtargnęło do Punktu Interwencji Kryzysowej (PIK) i z miejsca przystąpiło do przeszukania naszego podlaskiego domu. Cztery osoby – dwóch dyżurujących tamtego dnia wolontariuszy oraz dwójkę dziennikarzy – zatrzymano i przesłuchiwano przez ok. 14 godzin. Skonfiskowano wszystkie komputery, telefony i inny sprzęt elektroniczny, w tym te wykorzystywane do niesienia pomocy osobom w drodze oraz urządzenia prywatne wolontariuszy. Zarekwirowano też całą dokumentację. Przyczyną takich działań funkcjonariuszy Policji było bezpodstawne podejrzenie, że PIK może być bazą przemytniczą.
Sąd Apelacyjny w Warszawie utrzymał w mocy wyrok przyznający zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie aktywistom, dziennikarce oraz dziennikarzowi związanym z podlaskim Punktem Interwencji Kryzysowej KIK – Klub Inteligencji Katolickiej.
Prokuratura w czerwcu 2022 roku umorzyła postępowanie w sprawie, wskazując na brak danych uzasadniających możliwość popełnienia przestępstwa z art. 264 § 3 Kodeksu karnego (tj. organizowania nielegalnego przekraczania granicy). Natomiast Sąd Rejonowy w Białymstoku 17 lutego 2023 roku orzekł, że zatrzymania czterech osób były nielegalne, niezasadne i nieprawidłowe.
W ustnym uzasadnieniu wyroku z 24 czerwca 2025 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie podkreślił, że zatrzymanie było niewątpliwie niesłuszne, a argumentacja pełnomocnika Policji była bezpodstawna. Orzeczenie jest prawomocne.
Osoby zatrzymane reprezentował adw. Artur Kula z Kancelaria KMA. Apelację sporządziła adw. Anna Mazurczak.
Adwokat Artur Kula wskazał, że: „Jest to kolejne orzeczenie wykazujące bezprawność przemocy policyjnej, którą bezpodstawnie zastosowano wobec osób związanych z Klubem Inteligencji Katolickiej. Co ważne, kończy ono serię postępowań rozpoczętych nalotem z grudnia 2021 roku. Zostały one wygrane przez osoby zatrzymane”.
Nasz przypadek nie jest „wyjątkowy”. Kilka dni temu Sąd Okręgowy w Toruniu przyznał zadośćuczynienie innemu aktywiście i tłumaczowi zaangażowanemu w niesienie pomocy na pograniczu polsko-białoruskim. Zdaniem sądu, zatrzymanie aktywisty przez żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej na podstawie niejawnych dokumentów, nie mogło być uznane za legalne.
Oba te przypadki – podobnie jak wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 31 marca 2025 zasądzający zadośćuczynienie fotoreporterom za niesłuszne zatrzymanie na pograniczu – jasno wykazują, że problem bezprawnych działań ze strony służb ma charakter systemowy.
Helsińska Fundacja Praw Człowieka razem z Szpila zapewnia pomoc prawną dla aktywistów i aktywistek oraz mieszkańców i mieszkanek Podlasia narażonych na represje w związku z udzielaniem pomocy humanitarnej na pograniczu polsko-białoruskim.